سِفر یادگیری

... محلی برای تفکر و شناخت ... جایی برای دقیق و عمیق نگریستن

سِفر یادگیری

... محلی برای تفکر و شناخت ... جایی برای دقیق و عمیق نگریستن

۲ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «اعتماد به شهود اخلاقی» ثبت شده است

۲۳تیر

بسم الله الرحمن الرحیم

فرض کنیم یک دیوانه ی ظالمی کاردی به دست گرفته و سراغ بیچاره ای را می گیرد که شکمش را سفره کند و از تو می پرسد آیا اطلاع داری او کجاست؟ (و تو میدانی) در اینجا تو باید جواب بدهی. اگر بخواهی سکوت کنی ، شکم خودت را سفره می کند. چه جواب می دهی؟ آیا می گویی اطلاع دارم یا می گویی اطلاع ندارم؟ اگر بگویی اطلاع ندارم که دروغ گفته ای ، در حالی که وجدان گفته باید راست بگویی؛ و اگر بگویی اطلاع دارم، از تو می پرسد:کجاست؟ آیا نشان می دهی کجاست یا نه؟ اگر نشان بدهی ، می رود به ناحق شکم او را سفره می کند ، اگر نشان ندهی تو را می کُشَد.

 

آیا وجدان انسان اینقدر مطلق است و می گوید تو باید راست بگویی مطلقا و به نتیجه کار نداشته باشی؟!

 

دروغ مصلحت آمیز

مسئله ی دروغ مصلحت آمیز است که سعدی آورده و در فقه ما هم آمده است. آیا دروغ مصلحت آمیز بهتر از راست فتنه انگیز است یا نه؟ آیا اینکه بشود با یک دروغ جانی را نجات داد بهتر از این نیست که با یک راست گفتن جانی را به خطر بیندازی؟

تفاوت مصلحت با منفعت

فرق است میان دروغ مصحلت آمیز و دروغ منفعت خیز. 

دروغ مصلحت آمیز یعنی دروغی که فلسفه ی دروغ بودن خودش را از دست داده است و فلسفه ی راستی را پیدا کرده است ؛ یعنی دروغی که با آن ، انسان حقیقتی را نجات می دهد.

ولی دروغ منفعت خیز یعنی انسان دروغ می گوید که خودش سودی برده باشد ( حتی به قیمت اینکه حقیقتی را ضایع و نابود کند)

۱۹ارديبهشت

متنی دیدم از آقای سینگر که درباره ی شهود اخلاقی و اعتماد به آن بحث چالش برانگیزی رو مطرح کرده بود.

در زیر بخشی از متن رو ملاحظه می کنید. (برای دیدن کل متن کلیک کنید

"فرض کنید در یک دوراهی کنار ریل راه آهن ایستاده اید ، در حالی که متوجه می شوید یک قطار بدون سرنشین ، به طرف یک گروه پنج نفره از مردم می رود.
اگر قطار در همین ریل به حرکت ادامه دهد پنج نفر کشته خواهند شد. تنها کاری که می توانید برای ممانعت از مرگ این پنج تن انجام دهید ، فشار دادن کلیدی است که قطار را به ریل کناری هدایت میکند ، به جایی که تنها یک نفر ایستاده و فقط او کشته خواهد شد.
شما چه تصمیمی میگیرید؟؟
حال به این فرض فکر کنید:
در یک دوراهی دیگر قطار همانند قبل در جهت کشتن پنج نفر حرکت میکند. گرچه این بار شما در نزدیکی ریل نیستید ، بلکه روی پلی در بالای ریل ایستاده اید. پس نمی توانید مسیر قطار را با کلید عوض کنید. شما به پریدن از روی پل جلوی قطار فکر میکنید اما متوجه می شوید برای نگه داشتن قطار بسیار سبک هستید. در هر حال ، در کنار شما غریبه ای عظیم الجثه ایستاده است. تنها راهی که می توانید به وسیله ی آن قطار را از کشتن پنج نفر باز دارید ، هل دادن غریبه از روی پل مقابل قطار است. اگر این کار را کنید غریبه کشته میشود اما 5 نفر دیگر را نجات داده اید.
چه تصمیمی میگیرید؟"